Er is een nieuw wetenschappelijk artikel dat onderzoekt of psilocybine het aantal aanvallen bij chronische clusterhoofdpijn kan verlagen, en of dat samenhangt met veranderingen in hersenconnectiviteit.
Hierin wordt besproken:
De onderzoekers voerden een kleine open-label klinische studie uit bij 10 patiënten met chronische clusterhoofdpijn. De deelnemers hielden 10 weken lang een hoofdpijndagboek bij. In week 5, 6 en 7 kregen zij telkens op de eerste dag een orale dosis psilocybine van 0,14 mg/kg. De eerste 4 weken golden als baseline en de laatste 4 weken als follow-up. Daarnaast werd met fMRI gekeken naar functionele connectiviteit van de hypothalamus, één dag voor de eerste dosis en één week na de laatste dosis.
De echte focus van dit artikel ligt niet alleen op symptoomverandering, maar ook op het mechanisme daarachter. Clusterhoofdpijn wordt al langer sterk in verband gebracht met de hypothalamus. Daarom onderzochten de auteurs of veranderingen in hypothalamische connectiviteit samenhingen met de klinische respons op psilocybine.
De uitkomsten waren positief maar voorlopig. De behandeling werd goed verdragen en de aanvalsfrequentie daalde gemiddeld met 31 procent van baseline naar follow-up. Bij één patiënt trad zelfs een volledige remissie van 21 weken op. Dat is opvallend, maar door het kleine aantal deelnemers moet dit nog voorzichtig worden geïnterpreteerd.
Ook vonden de onderzoekers dat veranderingen in hypothalamisch-diencefale functionele connectiviteit sterk negatief correleerden met de procentuele verandering in aanvalsfrequentie. Met andere woorden, hoe sterker deze connectiviteitsverandering, hoe groter meestal de daling van het aantal aanvallen. Volgens de auteurs wijst dat de hypothalamus aan als een mogelijk relevant aangrijpingspunt van behandeling.
Belangrijk is wel dat dit een kleine open-label studie zonder placebogroep is. Daardoor kunnen verwachtingseffecten, natuurlijke schommelingen in het ziekteverloop en andere verstorende factoren niet goed worden uitgesloten. Dit artikel laat dus vooral een veelbelovend eerste signaal zien, geen definitief bewijs voor effectiviteit.
In één zin: dit artikel laat zien dat drie doses psilocybine bij chronische clusterhoofdpijn samenhingen met minder aanvallen, en dat die verbetering sterk gekoppeld was aan veranderingen in connectiviteit rond de hypothalamus.
Objective: To evaluate the feasibility and prophylactic effect of psilocybin as well as its effects on hypothalamic functional connectivity (FC) in chronic cluster headache (CCH).
Background: Clinical trials have shown a prophylactic effect of psilocybin in migraine and anecdotal reports suggest similar effects in cluster headache and support the involvement of the hypothalamus.
Methods: In this small open-label clinical trial, 10 patients with CCH were included and maintained headache diaries for 10 weeks. Patients received three doses of peroral psilocybin (0.14 mg/kg) on the first day of weeks five, six, and seven. The first 4 weeks served as baseline and the last 4 weeks as follow-up. Hypothalamic FC was determined using functional magnetic resonance imaging the day before the first psilocybin dose and 1 week after the last dose.
Results: The treatment was well tolerated. Attack frequency was reduced by mean (standard deviation) 31% (31) from baseline to follow-up (pFWER = 0.008). One patient experienced 21 weeks of complete remission. Changes in hypothalamic-diencephalic FC correlated negatively with a percent change in attack frequency (pFWER = 0.03, R = -0.81), implicating this neural pathway in treatment response.
Conclusion: Our results indicate that psilocybin may have prophylactic potential and implicates the hypothalamus in possible treatment response. Further clinical studies are warranted.
Keywords: Cluster headache; functional connectivity; functional magnetic resonance imaging; hypothalamus; psilocin; psilocybin.