Psilocybine werkt beter dan nicotinepleisters bij stoppen met roken

Meer dan vier keer zoveel mensen stopten met roken na één dosis psilocybine, vergeleken met een behandeling met nicotinepleisters. Dat blijkt uit een studie die in maart 2026 verscheen in JAMA Network Open, uitgevoerd door onderzoekers van Johns Hopkins University onder leiding van Matthew W. Johnson. Het onderzoek is bijzonder omdat het het eerste gerandomiseerde experiment is waarin psilocybine rechtstreeks wordt vergeleken met een gevestigde behandeling voor nicotineverslaving.

Het onderzoek eruit?

De onderzoekers verdeelden 82 volwassen rokers in twee groepen. Alle deelnemers volgden hetzelfde programma van cognitieve gedragstherapie (CBT) gedurende dertien weken, gericht op stoppen met roken. Het verschil tussen de groepen zat uitsluitend in de behandeling op de stopdatum.

De ene groep kreeg één hoge dosis psilocybine van 30 mg per 70 kilogram lichaamsgewicht. De andere groep begon op dat moment met een standaardbehandeling met nicotinepleisters, die gedurende acht tot tien weken werd gebruikt.

De deelnemers waren geen lichte rokers. Ze rookten gemiddeld ongeveer 16 sigaretten per dag en hadden al ongeveer zes eerdere stoppogingen achter de rug. De gemiddelde leeftijd lag rond 48 jaar en alle deelnemers waren psychiatrisch gescreend voordat ze deelnamen.

Zes maanden na de stopdatum werd gemeten hoeveel deelnemers daadwerkelijk gestopt waren. Dat gebeurde niet alleen via zelfrapportage, maar ook met urinetests en CO-metingen van uitgeademde lucht, zodat de resultaten biologisch konden worden bevestigd.

De resultaten

De resultaten waren duidelijk. Na zes maanden was 40,5 procent van de deelnemers in de psilocybinegroep aantoonbaar gestopt met roken. In de nicotinepleistergroep was dat ongeveer 10 procent.

Dat betekent dat er ruim vier keer zoveel mensen gestopt waren in de psilocybinegroep. De statistische analyse liet bovendien zien dat de kans op langdurige abstinentie ongeveer zes keer groter was dan bij de nicotinepleister.

Ook wanneer werd gekeken naar een tweede maat, namelijk of iemand in de zeven dagen voorafgaand aan de meting niet had gerookt, scoorde psilocybine beter. In die analyse rookte ongeveer 52 procent van de psilocybinegroep niet, tegenover ongeveer 25 procent in de pleistergroep.

Daarnaast bleek dat deelnemers in de psilocybinegroep die nog wel rookten gemiddeld minder sigaretten per dag gebruikten dan deelnemers in de pleistergroep. Dat suggereert dat de behandeling mogelijk niet alleen helpt bij volledig stoppen, maar ook bij het verminderen van het aantal sigaretten.

Waarom zou psilocybine kunnen werken?

De exacte reden waarom psilocybine kan helpen bij verslaving is nog niet volledig duidelijk. Wel zijn er verschillende hypotheses.

Psilocybine werkt onder andere via serotonine-receptoren in de hersenen, met name de 5-HT2A-receptor. Tijdens een psychedelische ervaring verandert de manier waarop hersennetwerken informatie verwerken tijdelijk. Patronen van denken en gedrag kunnen daardoor minder vast komen te zitten.

Verslaving bestaat voor een groot deel uit automatische gewoontes. Veel rokers grijpen bijvoorbeeld naar een sigaret bij stress, na het eten of tijdens het drinken van koffie. Door de manier waarop psilocybine de informatieverwerking in de hersenen beïnvloedt, kan het mogelijk helpen om die automatische patronen tijdelijk te doorbreken.

Veel deelnemers beschrijven bovendien dat ze tijdens een psychedelische sessie anders naar hun eigen gedrag en gewoontes kijken. Het kan voelen alsof men met meer afstand naar het eigen leven kijkt, waardoor motivatie voor verandering sterker kan worden. De combinatie met gedragstherapie lijkt deze inzichten vervolgens te helpen omzetten in concreet gedrag.

Interessant detail uit het onderzoek is dat het geen verschil maakte of deelnemers eerder psychedelische ervaringen hadden gehad. Mensen zonder eerdere ervaring profiteerden evenveel als mensen die al bekend waren met psychedelica.

Eén sessie versus weken behandeling

Wanneer je de twee behandelingen naast elkaar legt, valt het verschil in aanpak op.

De psilocybinegroep ontving één enkele, begeleide sessie die ongeveer een dag duurde. De nicotinepleistergroep gebruikte daarentegen acht tot tien weken lang dagelijks een pleister.

Dat laat zien dat het om twee totaal verschillende behandelingsmodellen gaat. Psychedelische therapie concentreert de behandeling in één intensieve ervaring, terwijl klassieke farmacotherapie gebaseerd is op langdurige dagelijkse medicatie.

Wat kun je hieruit concluderen?

De onderzoekers benadrukken dat de studie relatief klein is. Met 82 deelnemers gaat het om een pilotstudie. Daarnaast waren de deelnemers relatief homogeen, bijvoorbeeld qua opleiding en psychiatrische gezondheid.

Ook was het onderzoek niet geblindeerd. Deelnemers wisten dus welke behandeling ze kregen, wat verwachtingen kan beïnvloeden.

Toch is het onderzoek belangrijk, omdat het voor het eerst een directe vergelijking maakt tussen psilocybine en een bestaande behandeling voor nicotineverslaving. De resultaten sluiten bovendien aan bij eerdere studies waarin psilocybine al veelbelovende effecten liet zien bij stoppen met roken.

Daarnaast groeit het wetenschappelijke onderzoek naar psychedelica bij andere verslavingen, zoals alcohol- en opioïdverslaving. Dat suggereert dat psychedelische therapie mogelijk een bredere rol kan spelen bij het doorbreken van verslavingspatronen.

Nog betere resultaten met supplementen

Naast de psilocybine-sessie zelf kan aanvullende ondersteuning via leefstijl en bepaalde supplementen de resultaten mogelijk verder versterken. In de praktijk wordt bij Triptherapie bijvoorbeeld gekeken naar de inzet van GABA en DHEA. GABA is een remmende neurotransmitter die kan bijdragen aan meer ontspanning, minder innerlijke onrust en een betere emotionele regulatie tijdens het voorbereidingsproces. DHEA is een hormoon dat onder andere betrokken is bij stressregulatie, veerkracht en het herstelvermogen van het lichaam. Wanneer deze systemen beter in balans zijn, kan dat het proces van introspectie, emotionele verwerking en gedragsverandering ondersteunen.

Naast supplementen speelt ook leefstijloptimalisatie een belangrijke rol. Denk hierbij aan voldoende slaap, gezonde voeding, beweging en het verminderen van alcohol of andere middelen voorafgaand aan een sessie. Door deze factoren te verbeteren kan het lichaam en brein ontvankelijker worden voor de therapeutische inzichten die tijdens een psychedelische ervaring ontstaan. In de praktijk zien we dat een combinatie van goede voorbereiding, leefstijlcoaching en gerichte suppletie de positieve effecten van een sessie soms nog verder kan versterken.

Zie ook: GABA, DHEA en psilocybine bij verslaving

Tot slot

Stoppen met roken lukt veel mensen pas na meerdere pogingen. De deelnemers in dit onderzoek hadden het gemiddeld al zes keer eerder geprobeerd. Dat na één begeleide psilocybinesessie, gecombineerd met gedragstherapie, aanzienlijk meer mensen zes maanden later gestopt bleken te zijn, maakt deze studie bijzonder interessant.

Of psilocybine in de toekomst een standaardbehandeling voor nicotineverslaving wordt, zal afhangen van grotere klinische studies, regelgeving en maatschappelijke acceptatie. Maar het onderzoek laat zien dat psychedelische therapie een serieuze kandidaat is voor nieuwe behandelstrategieën bij verslaving.

Bij Triptherapie is het in ieder geval al mogelijk om begeleid te worden met psilocybine (truffels) inclusief extra aanpak tegen verslavingen. We zijn hiermee koploper in Nederland met 3500+ klanten en diverse therapeuten en leefstijlcoaches.